กลางที่ราบสูงอันเวิ้งว้างของโบลิเวีย (Bolivian Altiplano) ไม่ไกลจากพรมแดนชิลี มีทะเลสาบน้ำตื้นสีแดงสดราวกับภาพลวงตา หลายคนที่มาที่นี่ถึงกับหยุดหายใจเพราะสงสัยว่า… “นี่คือสีจริง ๆ หรือ?”
Laguna Colorada หรือ “ทะเลสาบสีแดง” ตั้งอยู่ในเขต Reserva Nacional de Fauna Andina Eduardo Avaroa บนระดับความสูงราว 4,278 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ที่ซึ่งอากาศเบาบางและลมแรงจนทรายปลิวเป็นสาย แต่สิ่งที่ทำให้ที่นี่เป็นหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์ของโลกธรรมชาติ กลับไม่ใช่แค่ความสูงหรือความแห้งแล้ง… แต่คือ สีของมัน!
เพราะเหตุใดน้ำถึงเป็นสีแดง?
1) สาหร่ายและแร่ธาตุ: ศิลปินผู้แต่งแต้มสีแดงแห่ง Laguna Colorada
เมื่อเรายืนมอง Laguna Colorada ครั้งแรก ภาพทะเลสาบสีแดงจัดกลางหุบเขาแห้งแล้งอาจทำให้รู้สึกเหมือนกำลังมองภาพวาดเหนือจริง แต่เบื้องหลังสีสันนั้นไม่ใช่เวทมนตร์ หากเป็นผลงานร่วมกันของสิ่งมีชีวิตขนาดจิ๋วและแร่ธาตุในน้ำ
น้ำใน Laguna Colorada เป็นน้ำตื้นและมีความเค็มสูง (saline shallow lake) เต็มไปด้วยแร่ธาตุ เช่น โบรอน, เกลือ, และแคลเซียมคาร์บอเนต ซึ่งละลายออกมาจากหินโดยรอบจากกระบวนการกัดเซาะและการระเหยของน้ำที่เร็วมาก เพราะสภาพอากาศร้อนแห้งใน Altiplano แต่พระเอกที่ทำให้ทะเลสาบมีสีแดง คือ สาหร่ายจุลินทรีย์ (microalgae) และ halobacteria (แบคทีเรียโบราณที่ทนความเค็มได้สูง) สาหร่ายเหล่านี้สร้างสารสีแดง–ส้ม (carotenoid pigments) เพื่อปกป้องตัวเองจากรังสี UV อันรุนแรงของที่ราบสูง สวนรอยู่สูงกว่า 4,000 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล
เมื่อแสงแดดแรงในช่วงกลางวัน สารสีจะยิ่งสะท้อน ทำให้เรามองเห็นทะเลสาบเป็นสีแดงเข้ม แต่ในช่วงเช้าและเย็นที่แสงอ่อน สีอาจเปลี่ยนเป็นชมพู ส้ม หรือม่วงอ่อนๆ ความพิเศษของ Laguna Colorada คือสีไม่คงที่ แต่เปลี่ยนไปตามอุณหภูมิ เวลา และมุมมอง — นี่คือ “ภาพวาดมีชีวิต” ที่ธรรมชาติสร้างขึ้นทุกวัน
2) ฟลามิงโก: นกสีชมพูในดินแดนสีแดง
ท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่ดูโหดร้ายและไม่มีสิ่งมีชีวิตมากนัก กลับมีฝูงนกฟลามิงโกเดินย่ำหากินในน้ำตื้นสีแดง Laguna Colorada เป็นที่รู้จักว่าเป็น หนึ่งในแหล่งอาศัยที่ใหญ่ที่สุดในโลกของฟลามิงโกสายพันธุ์ James’s flamingo (หรือ Puna flamingo) ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่พบได้น้อยและหายากที่สุดในโลก
ทำไมพวกมันถึงเลือกที่นี่?
คำตอบก็คือ… อาหาร
สาหร่ายและจุลินทรีย์ที่ทำให้ทะเลสาบเป็นสีแดง ก็คือแหล่งโปรตีนของฟลามิงโก ฟลามิงโกมีจะงอยปากพิเศษที่สามารถกรองน้ำและตะกอนเล็กๆ เพื่อกินสาหร่ายและแพลงก์ตอน โดยสารสี carotenoids ที่อยู่ในอาหารเหล่านี้ยังเป็นสาเหตุที่ทำให้ขนของพวกมันเป็นสีชมพูหรือแดงอ่อน ซึ่งเป็นสีที่เราคุ้นตาและกลายเป็นสัญลักษณ์ของความงดงามของ Laguna Colorada ในฤดูผสมพันธุ์ ฝูงฟลามิงโกหลายหมื่นตัวจะมารวมตัวกันใน Laguna Colorada และทะเลสาบเกลืออื่น ๆ ใน Altiplano เพื่อวางไข่และเลี้ยงลูกอ่อนบนเกาะเกลือเล็กๆ ที่เกิดจากการสะสมของตะกอน พวกมันเลือกพื้นที่ที่มนุษย์เข้าถึงยากและมีสภาพแวดล้อมโหดร้าย เพื่อหลีกเลี่ยงผู้ล่า — กลายเป็นวงจรชีวิตที่ผูกพันกับทะเลสาบสีแดงนี้โดยตรง
ทั้งหมดนี้ทำให้ Laguna Colorada ไม่ใช่แค่ทะเลสาบสีสวย
แต่คือ ระบบนิเวศที่เปราะบางและซับซ้อน — สถานที่ซึ่งจุลินทรีย์จิ๋วและนกฟลามิงโกเชื่อมโยงกันในสายใยของชีวิต ท่ามกลางลมหนาว แสงแดด และแร่ธาตุบนที่ราบสูงแอนดีส
และนี่คือสิ่งที่ทำให้ Laguna Colorada เป็นมากกว่าสถานที่ท่องเที่ยว แต่คือ บทกวีสีแดง ที่ธรรมชาติบรรจงเขียนขึ้นด้วยชีวิตนับล้านเล็กๆ ที่ซ่อนอยู่ในทุกหยดน้ำ
Laguna Colorada – ความลับทะเลเกลือสีแดง แห่งที่ราบสูงโบลิเวีย 
